Circadiaanse ritmes zijn fysieke en mentale gedragsveranderingen die ongeveer 24 uur duren. ‘Circa’ staat voor ‘ongeveer’ en ‘dia’ staat voor ‘dag’.
Het bekendste voorbeeld van een circadiaans ritme is het dag- en nachtritme.
Alle belangrijke processen in ons lichaam hebben een circadiaans ritme, bijvoorbeeld de temperatuur van ons lichaam, de hartslag en de bloeddruk.
Voor het slapen van je kindje is het dag- en nachtritme belangrijk, dus hier zoomen we wat verder op in.
Het kan zo’n 6 – 12 weken duren voordat je kindje het dag-nachtritme heeft zoals wij dat kennen. Daarnaast maakt je kindje de eerste 2 – 3 maanden niet genoeg melatonine aan (het hormoon dat ons helpt slapen), waardoor het bij deze kleintjes soms nog lastig is om ze te laten slapen.
De biologische klok is een intern mechanisme dat het circadiaans ritme bestuurt. De biologische klok bestaat eigenlijk uit meerdere klokken die allerlei processen in het lichaam regelen. In de hersenen bevindt zich de hoofdklok.
De biologische klok wordt beïnvloedt door verschillende externe factoren. De bekendste factor is het zonlicht. Zodra de zon opkomt worden we wakker en als het ’s avonds donker wordt, gaan we naar bed. Ook voeding, beweging en sociale interactie zijn externe factoren die een sterk effect hebben op de biologische klok.
Door ervoor te zorgen dat deze factoren overdag anders zijn dan ’s nachts, leer je je baby het verschil kennen tussen dag en nacht, dus ook de momenten van slapen en wakker zijn.
Eten en drinken
Zorg voor een routine waarbij je baby overdag meer voeding krijgt dan ’s nachts. Door een ritme te creëren in het eten / slapen, wordt het voor je kindje ook duidelijker wanneer het tijd is om te gaan slapen.
Sociale interactie
Maak een duidelijk verschil tussen dag en nacht voor je baby door overdag te zorgen voor genoeg geluiden en tegen je baby te praten en ’s nachts te zorgen voor zo min mogelijk geluid / prikkels.
Donker en licht
Zoals hierboven al eens is beschreven is de biologische klok zo gemaakt dat wanneer het zonlicht doorkomt, de mens ontwaakt en wanneer het donker wordt, de mens slaperig wordt. Licht kan ervoor zorgen dat je minder makkelijk slaapt en donker kan de slaap juist makkelijker maken. Zo geldt dat ook voor baby’s. Laat je baby daarom ook overdag zo veel mogelijk in het donker slapen. Dit werkt goed voor de slaap en donker kan ook een fijne associatie zijn met slapen. Ga overdag veel naar buiten met je baby. Zonlicht helpt de biologische klok te resetten.
Daarnaast spelen twee hormonen een belangrijk rol bij de ontwikkeling van de biologische klok, namelijk melatonine en cortisol. Deze hormonen schommelen de gehele dag en nacht. Melatonine maakt je baby slaperig en cortisol zorgt juist voor stimulatie. Een vaste routine die overeenkomt met de biologische klok van je baby en de aanmaak van melatonine en cortisol kan enorm helpen om je baby goed te laten slapen. Dit is een van de redenen waarom een dag routine erg belangrijk is.
Hoe vaak, hoeveel en hoelang je baby overdag slaapt, heeft meestal van grote invloed op de nacht die volgt. Tips:
- Laat je baby niet te weinig slapen overdag. Je baby zal dan oververmoeid raken en juist minder goed slapen ’s nachts.
- Laat je baby niet teveel slapen overdag. Je baby zal dan ondervermoeid zijn en ook minder goed slapen ’s nachts. Probeer om er al snel voor te zorgen dat je baby in de avond en nacht de meeste uren slaapt. Creëer daarom overdag voldoende wakkere periodes.
- Niet langer dan 2,5 à 3 uur achtereen laten slapen overdag. Dit doe je, omdat je zeker de eerste weken, een ritme wilt creëren in de voedingen en er voor wilt zorgen dat de meeste voedingen overdag gegeven worden. En je wilt de lange slaap bewaren voor de nacht.
- Laat je baby niet na 17:00u slapen. Hiermee creëer je voldoende slaapdruk voor de nacht.
- Introduceer bedtijd. Vanaf de leeftijd van 6 tot 8 weken kun je proberen je baby rond 18:00-19:00u op bed te leggen. De eerste weken, wanneer er nog niet echt sprake is van een dag- en nachtritme kun je hierin een stuk flexibeler zijn.
- Begin van de dag. Zodra je baby tussen de 6 en 8 weken oud is, is het goed om de dag tussen 06:00 en 08:00u te beginnen. Door elke dag de dag op hetzelfde tijdstip te starten wordt dit voor je kindje herkenbaar en draagt dit bij aan een goed dag- nachtritme. Dus ondanks een pittige nacht, is het voor de biologische klok heel belangrijk om de dag op tijd te beginnen.